Γιάννης Παππάς από το 17ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μικρών Νησιών στην Κάσο: «Η νησιωτικότητα αποτελεί εθνική προτεραιότητα».

Στο 17ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μικρών Νησιών, που πραγματοποιήθηκε στην Κάσο, συμμετείχε ο βουλευτής Δωδεκανήσου Γιάννης Παππάς, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές και ακριτικές νησιωτικές κοινωνίες, αλλά και την ανάγκη για μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική με σταθερές και μετρήσιμες παρεμβάσεις.

Στην τοποθέτησή του, με αφετηρία το σύνθημα του συνεδρίου «Τίποτα για μας χωρίς εμάς», ο κ. Παππάς υπογράμμισε ότι η νησιωτική πολιτική οφείλει να διαμορφώνεται με τη συμμετοχή των ίδιων των νησιωτών, λαμβάνοντας υπόψη τις πραγματικές ανάγκες της καθημερινότητάς τους.

Όπως σημείωσε, η νησιωτικότητα συνδέεται άμεσα με την ισότιμη πρόσβαση στην υγεία, την εκπαίδευση, τις μεταφορές, την εργασία και τις δημόσιες υπηρεσίες. Παράλληλα, ανέδειξε το δημογραφικό ως μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα μικρά νησιά, επισημαίνοντας ότι η παραμονή των οικογενειών και των νέων στον τόπο τους προϋποθέτει ουσιαστικές δυνατότητες απασχόλησης, επαρκείς υποδομές και συνθήκες που επιτρέπουν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό της ζωής τους.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις ακτοπλοϊκές συνδέσεις και στο Μεταφορικό Ισοδύναμο, τονίζοντας ότι οι μεταφορές αποτελούν βασική προϋπόθεση τόσο για την εξυπηρέτηση των κατοίκων όσο και για τη βιωσιμότητα των τοπικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, ανέδειξε τις δυνατότητες που προσφέρουν η ψηφιακή συνδεσιμότητα, η τηλεϊατρική, οι νέες τεχνολογίες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και οι σύγχρονες υποδομές ύδρευσης.

Ο βουλευτής Δωδεκανήσου υπογράμμισε, επίσης, ότι η αναπτυξιακή προοπτική των νησιών δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από την τουριστική δραστηριότητα. Η αλιεία, η αγροτική παραγωγή, η τοπική επιχειρηματικότητα και οι νέες μορφές εργασίας μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού οικονομικού μοντέλου, με δραστηριότητα καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.

Αναφερόμενος στη νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδο 2028-2034, επισήμανε την ανάγκη διεκδίκησης πόρων για τις μεταφορές, την ενέργεια, την υγεία, την εκπαίδευση, τις ψηφιακές υποδομές και τη δημογραφική ενίσχυση των νησιωτικών περιοχών.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε, τέλος, στην εθνική και γεωπολιτική σημασία των ακριτικών νησιών του Αιγαίου, επισημαίνοντας ότι η διατήρηση ζωντανών και παραγωγικών νησιωτικών κοινωνιών αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της συνολικής ανθεκτικότητας και παρουσίας της χώρας.

Ο Γιάννης Παππάς τόνισε ότι απαιτείται ενιαίος σχεδιασμός που θα συνδέει τη δημογραφική πολιτική με τη στήριξη της οικογένειας, τις μεταφορές με την ανάπτυξη και τις υποδομές με την καθημερινότητα των πολιτών, μέσα από ουσιαστική συνεργασία της Πολιτείας με τις τοπικές κοινωνίες.

«Από την Κάσο μέχρι το Καστελλόριζο, από την Κάρπαθο μέχρι τους Λειψούς, η Πολιτεία πρέπει να είναι παρούσα με σχέδιο, συνέπεια και μετρήσιμο αποτέλεσμα. Η νησιωτικότητα αποτελεί μέρος της ταυτότητας της Ελλάδας και το μέλλον των νησιών μας είναι υπόθεση όλων μας», ήταν το μήνυμα της τοποθέτησής του.

Όλη η ομιλία:

Κυρίες και κύριοι,

Φίλες και φίλοι,

Βρίσκομαι σήμερα στην Κάσο με ιδιαίτερη χαρά και συγκίνηση, σε έναν τόπο που κουβαλά τη δική του ιστορία, τη δική του ταυτότητα και τη δική του ξεχωριστή θέση στον ελληνικό νησιωτικό χώρο.

Και θα ήθελα να ξεκινήσω από το σύνθημα του φετινού συνεδρίου:

«Τίποτα για μας χωρίς εμάς».

Νομίζω ότι μέσα σε αυτές τις πέντε λέξεις υπάρχει ολόκληρη η ουσία της συζήτησης που πρέπει να κάνουμε σήμερα.

Γιατί όταν μιλάμε για τα μικρά νησιά, δεν μιλάμε για έναν χάρτη, για κάποιους αριθμούς ή για μια διοικητική κατηγορία.

Μιλάμε για ανθρώπους. Για οικογένειες. Για νέους ανθρώπους που θέλουν να μείνουν στον τόπο τους.

Για επαγγελματίες που προσπαθούν να δημιουργήσουν. Για παιδιά που πρέπει να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση. Για ηλικιωμένους που χρειάζονται υγειονομική φροντίδα.

Για ολόκληρες κοινωνίες που κρατούν ζωντανά τα νησιά μας όλο τον χρόνο.

Και γι’ αυτό η φωνή των ίδιων των νησιωτών πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα κάθε πολιτικής που σχεδιάζεται για αυτούς.

Η νησιωτικότητα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως βασική παράμετρος της εθνικής μας πολιτικής.

Η Ελλάδα είναι μια χώρα βαθιά συνδεδεμένη με τη θάλασσα και τα νησιά της. Η ιστορία, ο πολιτισμός, η οικονομία, ο τουρισμός, η ναυτιλία, αλλά και η γεωπολιτική θέση της χώρας μας συνδέονται άμεσα με τον νησιωτικό χώρο.

Γι’ αυτό η νησιωτική πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται σε μεμονωμένες παρεμβάσεις κάθε φορά που εμφανίζεται ένα πρόβλημα.

Χρειάζεται συνολικό σχέδιο.

Και το σχέδιο αυτό πρέπει να ξεκινά από μια πολύ απλή παραδοχή: η γεωγραφία δημιουργεί ανισότητες που η πολιτεία οφείλει να περιορίζει.

Ένας κάτοικος της Κάσου, του Καστελλόριζου, της Χάλκης ή ενός μικρού νησιού δεν έχει τις ίδιες δυνατότητες πρόσβασης σε υπηρεσίες, υγεία, εκπαίδευση, μεταφορές και αγορά εργασίας με έναν κάτοικο ενός μεγάλου αστικού κέντρου.

Η γεωγραφία έχει κόστος.

Και αυτό το κόστος πρέπει να το αντιμετωπίζουμε με πολιτικές που δημιουργούν πραγματικές συνθήκες ισοτιμίας.

Από εδώ ξεκινά και το μεγάλο ζήτημα του δημογραφικού.

Στα μικρά νησιά, το δημογραφικό δεν είναι μια αφηρημένη στατιστική. Είναι καθημερινή πραγματικότητα.

Είναι το αν θα παραμείνει ανοιχτό το σχολείο.

Είναι το αν θα υπάρχει γιατρός.

Είναι το αν μια οικογένεια θα μπορεί να βρει κατοικία και εργασία.

Είναι το αν ένας νέος άνθρωπος θα επιλέξει να επιστρέψει ή να παραμείνει στον τόπο του.

Είναι τελικά το αν μια μικρή νησιωτική κοινωνία θα παραμείνει ζωντανή και παραγωγική.

Και εδώ το Καστελλόριζο αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η Πολιτεία έχει προχωρήσει σε ειδικά μέτρα για τη στήριξη της εγκατάστασης και παραμονής οικογενειών στο νησί, μεταξύ των οποίων το ετήσιο οικονομικό κίνητρο των 5.000 ευρώ ανά νοικοκυριό, με πρόσθετη ενίσχυση για τα ανήλικα παιδιά, αλλά και ειδικά κίνητρα για εργαζομένους που υπηρετούν στις δημόσιες υπηρεσίες, στα Σώματα Ασφαλείας και στις Ένοπλες Δυνάμεις.

Αυτές οι πολιτικές έχουν σημασία γιατί δείχνουν ότι η δημογραφική πολιτική στα μικρά και ακριτικά νησιά χρειάζεται στοχευμένες παρεμβάσεις.

Όμως κανένα οικονομικό κίνητρο από μόνο του δεν αρκεί.

Μια οικογένεια θα αποφασίσει να ζήσει και να παραμείνει σε ένα νησί όταν ξέρει ότι μπορεί να μεγαλώσει τα παιδιά της με ασφάλεια, να εργαστεί, να έχει πρόσβαση στην υγεία, στην εκπαίδευση, στις δημόσιες υπηρεσίες και να επικοινωνεί αξιόπιστα με την υπόλοιπη χώρα.

Γι’ αυτό η πολιτική για την οικογένεια πρέπει να συναντά την πολιτική για τη νησιωτικότητα.

Και εδώ ο ρόλος του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας είναι σημαντικός. Η στήριξη της οικογένειας πρέπει να συνδέεται με τη στέγη, την εργασία, τη φροντίδα των παιδιών και τις πραγματικές συνθήκες ζωής.

Γιατί το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με μία μόνο πολιτική. Αντιμετωπίζεται δημιουργώντας ένα περιβάλλον στο οποίο οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν σχέδια για τη ζωή τους.

Και ακριβώς εδώ έρχεται ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της νησιωτικής πολιτικής: οι μεταφορές.

Από τη θέση του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής είχα την ευκαιρία να δω από κοντά πόσο καθοριστική είναι η ακτοπλοϊκή σύνδεση για την καθημερινότητα των νησιωτών.

Εργαστήκαμε για την αναδιαμόρφωση των ακτοπλοϊκών συνδέσεων και των γραμμών δημόσιας υπηρεσίας, ώστε το δίκτυο να ανταποκρίνεται καλύτερα στις πραγματικές ανάγκες των νησιών.

Παράλληλα, επιχειρήσαμε να εξορθολογήσουμε, στον βαθμό που ήταν δυνατό, το Μεταφορικό Ισοδύναμο, ώστε να λειτουργεί αποτελεσματικότερα και να περιορίζει το πρόσθετο κόστος που δημιουργεί η απόσταση.

Γιατί για έναν νησιώτη η μετακίνηση μπορεί να σημαίνει πρόσβαση σε γιατρό, νοσοκομείο, σχολείο, δημόσια υπηρεσία ή αγορά.

Για μια επιχείρηση μπορεί να σημαίνει κόστος μεταφοράς πρώτων υλών και προϊόντων.

Άρα οι μεταφορές είναι ταυτόχρονα κοινωνική και αναπτυξιακή πολιτική.

Χρειαζόμαστε ένα σύγχρονο ακτοπλοϊκό δίκτυο, με συχνές και αξιόπιστες συνδέσεις, με ανανέωση του στόλου, με ασφάλεια και με προσαρμογή στις νέες ενεργειακές απαιτήσεις.

Και μαζί με τις θαλάσσιες συνδέσεις πρέπει να επενδύσουμε στις ψηφιακές.

Η ψηφιακή συνδεσιμότητα μπορεί να αλλάξει σημαντικά την καθημερινότητα ενός μικρού νησιού.

Η τηλεϊατρική, οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες, η τηλεργασία, η εξ αποστάσεως εκπαίδευση και οι νέες τεχνολογίες μπορούν να μειώσουν σημαντικά το μειονέκτημα της απόστασης.

Το ίδιο ισχύει για την ενέργεια και το νερό.

Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η αφαλάτωση, η καλύτερη διαχείριση των υδάτινων πόρων και οι σύγχρονες υποδομές μπορούν να μειώσουν το κόστος λειτουργίας των νησιών και να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους.

Τα μικρά νησιά μπορούν μάλιστα να αποτελέσουν πεδίο εφαρμογής καινοτόμων λύσεων. Το μικρό μέγεθος μπορεί να γίνει πλεονέκτημα, όταν υπάρχει σωστός σχεδιασμός και συνεργασία.

Όμως χρειάζεται και κάτι ακόμη: οικονομική δραστηριότητα όλο τον χρόνο.

Ο τουρισμός είναι και θα παραμείνει βασικός πυλώνας της νησιωτικής οικονομίας. Όμως τα νησιά μας πρέπει να έχουν περισσότερες παραγωγικές δυνατότητες.

Η αλιεία, η αγροτική παραγωγή, η τοπική επιχειρηματικότητα, η μεταποίηση, οι νέες τεχνολογίες και οι νέες μορφές εργασίας μπορούν να δημιουργήσουν ένα πιο ανθεκτικό και πολυδιάστατο οικονομικό μοντέλο.

Και σε όλα αυτά πρέπει να υπάρχει η φωνή της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.

Εδώ επιστρέφουμε στο σύνθημα του συνεδρίου:

«Τίποτα για μας χωρίς εμάς».

Οι κάτοικοι γνωρίζουν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον ποιο είναι το πρόβλημα, πού βρίσκεται η δυσκολία και ποια λύση μπορεί πραγματικά να λειτουργήσει.

Η κεντρική διοίκηση πρέπει να ακούει περισσότερο, να συνεργάζεται περισσότερο και να σχεδιάζει μαζί με τις τοπικές κοινωνίες.

Αυτό σημαίνει σύγχρονη νησιωτική πολιτική.

Σημαίνει πολιτική που δεν σχεδιάζεται αποκλειστικά από τα γραφεία της Αθήνας, αλλά διαμορφώνεται με τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται στα νησιά.

Και μπροστά μας έχουμε μια σημαντική ευκαιρία.

Η νέα ευρωπαϊκή προγραμματική περίοδος 2028-2034 πρέπει να αποτελέσει πεδίο διεκδίκησης για τα νησιά μας.

Η Ελλάδα πρέπει να προσέλθει με ολοκληρωμένη στρατηγική και να διεκδικήσει ευρωπαϊκούς πόρους για τις μεταφορές, την ενέργεια, το περιβάλλον, τις ψηφιακές υποδομές, την υγεία, την εκπαίδευση, την επιχειρηματικότητα και τη δημογραφική ενίσχυση των νησιωτικών περιοχών.

Γιατί η νησιωτικότητα είναι ευρωπαϊκή πρόκληση, αλλά για την Ελλάδα αποτελεί ταυτόχρονα εθνική προτεραιότητα.

Και υπάρχει ακόμη μία διάσταση που πρέπει να έχουμε πάντοτε στο μυαλό μας.

Τα ακριτικά νησιά έχουν ιδιαίτερη εθνική και γεωπολιτική σημασία.

Η παρουσία ανθρώπων στα νησιά του Αιγαίου, η οικονομική τους δραστηριότητα, η λειτουργία των σχολείων, των υπηρεσιών και των υποδομών τους αποτελούν στοιχεία της συνολικής ανθεκτικότητας και παρουσίας της χώρας.

Γι’ αυτό χρειάζεται μια ενιαία εθνική στρατηγική για τη νησιωτικότητα.

Μια στρατηγική που θα συνδέει το δημογραφικό με την οικογένεια, τις μεταφορές με την ανάπτυξη, την υγεία με την τεχνολογία, την ενέργεια με την ανθεκτικότητα, τις υποδομές με την οικονομική δραστηριότητα και όλα αυτά με έναν κοινό εθνικό σχεδιασμό.

Η Κάσος είναι ο κατάλληλος τόπος για να ανοίξει αυτή η συζήτηση.

Γιατί εδώ βλέπουμε ταυτόχρονα τις δυσκολίες αλλά και τις δυνατότητες της νησιωτικής Ελλάδας.

Βλέπουμε ανθρώπους που επιμένουν να ζουν στον τόπο τους.

Ανθρώπους που επιχειρούν.

Οικογένειες που μεγαλώνουν τα παιδιά τους.

Νέους ανθρώπους που θέλουν να έχουν μέλλον εδώ.

Και αυτή είναι η μεγαλύτερη δύναμη των νησιών μας.

Η Πολιτεία οφείλει να στηρίξει αυτή τη δύναμη με σταθερές πολιτικές και όχι με αποσπασματικές παρεμβάσεις.

Να δώσουμε στους ανθρώπους των νησιών τη δυνατότητα να κάνουν σχέδια για το αύριο.

Αυτό είναι το μεγάλο στοίχημα.

Και είναι ένα στοίχημα που αφορά ολόκληρη την Ελλάδα.

Από την Κάσο μέχρι το Καστελλόριζο, από την Κάρπαθο μέχρι τους Λειψούς και από τα ακριτικά νησιά του Αιγαίου μέχρι το Ιόνιο, η Πολιτεία πρέπει να είναι παρούσα με σχέδιο, συνέπεια και μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Γιατί η νησιωτικότητα είναι μέρος της ταυτότητας της Ελλάδας.

Και το μέλλον των νησιών μας δεν μπορεί να είναι υπόθεση κάποιων άλλων.

Είναι υπόθεση όλων μας.

Αυτό είναι το μήνυμα που παίρνουμε σήμερα από την Κάσο.

Και αυτό είναι το χρέος μας απέναντι στα νησιά, στους ανθρώπους τους και στην επόμενη γενιά.

Σας ευχαριστώ θερμά.