Νίσυρος

Το ηφαίστειο της Νισύρου συγκαταλέγεται μαζί με τα Μέθανα, τη Μήλο και τη Σαντορίνη στα ενεργά ηφαίστεια της χώρας μας. Όλα αυτά τα ηφαιστειακά κέντρα βρίσκονται σ’ ένα νοητό τόξο το οποίο ξεκινά από την Κόρινθο και καταλήγει στη Νίσυρο. Η περιοχή αυτή ονομάζεται "ενεργό ηφαιστειακό τόξο του νότιου Αιγαίου"

Το ηφαίστειο της Νισύρου βρίσκεται στο χωριό Νικειά και είναι το σημαντικότερο αξιοθέατο του νησιού. Έχει συνολικά πέντε κρατήρες με μεγαλύτερο τον "Στέφανο", διαμέτρου 260 μέτρων και βάθους 30 μέτρων. Οι πέντε κρατήρες του ηφαιστείου σχηματίζουν το οροπέδιο του Λακκίου, το οποίο δημιουργήθηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου το 1552

Το Ηφαιστειολογικό Μουσείο Νισύρου εγκαινιάστηκε το 2008 και είναι το πρώτο Ηφαιστειολογικό Μουσείο της χώρας. Δημιουργήθηκε από το Δήμο Νισύρου σε συνεργασία με το ΑΠΘ, το ΙΓΜΕ και το Υπουργείο Αιγαίου.

Είναι υπερσύγχρονο και διαθέτει τόσο αίθουσες έκθεσης των πετρωμάτων και λοιπών ευρημάτων όσο και αίθουσες εκδηλώσεων. Επιπλέον, λειτουργεί βιβλιοθήκη με πλούσια συλλογή βιβλίων και άρθρων ηφαιστειολογικού περιεχομένου και όχι μόνο. Υπάρχουν, επίσης, διατάξεις προσομοίωσης των ηφαιστειακών εκρήξεων τόσο στον Η/Υ όσο και σε πειραματικές συσκευές που λειτουργούν για τους μικρούς επισκέπτες.

Πρόκειται για την οχύρωση της αρχαίας πόλης της Νισύρου και μία από τις καλύτερες σωζόμενες οχυρώσεις του αιγαιακού χώρου. Η αρχαία πόλη ήταν χτισμένη τουλάχιστον από τον 8ο αι. π.Χ., επάνω από τον σημερινό οικισμό του Μανδρακίου. Το τείχος, στη μορφή που σώζεται σήμερα, χρονολογείται στον 4ο αι. π.Χ.. Χτισμένο στο φρύδι και στις πλαγιές του λόφου κατέληγε στα δυτικά στον γκρεμό, ενώ βόρεια έφθανε μέχρι το βράχο όπου σήμερα βρίσκεται το μεσαιωνικό κάστρο και το μοναστήρι της Παναγίας της Σπηλιανής.

Χτισμένη σ΄έναν ψηλό βράχο στο Κάστρο του Μανδρακίου βρίσκεται η Μονή της Παναγίας της Σπηλιανής. Σύμφωνα με την παράδοση, το 1400 μ. Χ. ένας γεωργός ανακάλυψε μια μικρή εικόνα της Παναγίας, την οποία και μετέφερε στο ναό της Παναγίας της Ποταμίτισσας. Λίγες μέρες αργότερα όμως η εικόνα εξαφανίστηκε για να βρεθεί στη συνέχεια σε μια σπηλιά στην κορυφή ενός μεγάλου βράχου. Οι κάτοικοι την επέστρεψαν στο ναό αλλά το περιστατικό επαναλήφθηκε.

Για το λόγο αυτό αποφασίστηκε να χτιστεί στη σπηλιά μια εκκλησία όπως και έγινε λίγα χρόνια αργότερα. Ανεβαίνοντας ο επισκέπτης 130 σκαλοπάτια φτάνει στην ιερή σπηλιά και αντικρίζει το αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 1725 μ.Χ. Επάνω σε αυτό εδράζονται οι εικόνες του Ιησού, της Θεοτόκου με το Βρέφος, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και του Αγίου Χαραλάμπου.

Το Λαογραφικό Μουσείο περιλαμβάνει αντικείμενα λαϊκής τέχνης, κυρίως χρηστικά, φωτογραφίες, ενθύμια Νισυρίων, κεντήματα και μία

παραδοσιακή νισυριακή κουζίνα. Τα τελευταία χρόνια ενοποιήθηκε με το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης του νησιού και στεγάζεται στην οικία Ειρήνης Πατρίκη απέναντι από το ναό της Ποταμίτισσας, τον καθεδρικό ναό του Μανδρακίου.